Poszukuje informacji o osobach z zdjęcia z roku 1927
Poszukuje informacji o osobach z zdjęcia z roku 1927
Z pomocą czytelników „Nowin” udało się ustalić tożsamość kilku osób z tego zdjęcia. W ostatnim rzędzie od lewej strony stoją:
mój dziadek Jan (Johan) Bołdys (znany mi wyłącznie ze zdjęć rodzinnych),
moja babcia Elżbieta Bołdys (znana mi osobiście), dziecko trzymane przez nią na ręku to moja ciotka Małgorzata (Gryjta, urodzona w 1926r.),
dalej przypuszczalnie państwo Nogły z Warszowic,
potem siostra mojej babci – Anna, dziecko trzymane na ręku to ciotka Barbara (ur. 1926r.)
obok Paweł, mąż Anny (mężczyzna w mundurze policyjnym) Dziewczynka stojąca poniżej
to ciotka Róża (Rołza).
Pozostałych osób nie udało się zidentyfikować.
Zdjęcie wykonano na tle nieistniejącej już przybudówki, za jednym z budynków znajdującym się obecnie przy ulicy Augustyna Biskupa (dawniej ul. Ogrodowa) w Żorach.
Może ktoś z obecnie oglądających to zdjęcie, mógłby jeszcze kogoś rozpoznać?
zdjęcie-z-1927
Żory 1927 – Sohrau 1927
Miasto się ku nom ciśnie
Miasto się ku nom ciśnie
Łostatni dwa lata łoberwuja, co sie wele moji chałpy dzieje.
Przi naszej szkole, postawili „Orlik”. Ze poczontku bołach sie, że sztyjc byda mieć larmo za płotym, bo grajom tam do dziesiontej wieczor, ale człowiek do wszystkigo prziwyknie! Gorzi, że tam sie do rana świycom taki wielgaśne światła, że na bojisku szło by jegła znojść, a we naszej chałpie jak rolety niy zaciongna ,to spać niy idzie!
Dycki, jak sie rozciepliło końcym maja, to jo rada wyłaziła wieczor na dwor, coby sie podziwać, jak niytopyrze lotajom. Myńsze i wiynksze lotały zigzakiym za chrabonszczami, a nojwiyncy nad takom wiyrzbom, co rośnie na placu szkolnym. Dzisio tego ni ma, chocioż niy skuli tego, że niytopyrze wymarły abo wiyrzba uschła, ale, że ich te światło ze „Orlika” szteruje!
Ze drugij strony postawili wielki market,
co tyż sie we nocy świyci jak chojinka, to kaj te myszy-lotniki majom lotać? Tyn rok żech yno jednego widziała. To było we połowce czyrwnia, pokozoł sie poźno wieczor, jak już troszka światła na bojisku przigasili, a łogromnie ciynżko lecioł i w końcu spod u nas we zegrodce. To mi było dziwne! Poszłach sie tam podziwać: to była mamulka ze modym, bezto i te lotani tak ciynżko szło! Rano już ich tam niy było, moga mieć yno nadzieja, że ich jakiś głodne kocisko niy zeżarło!
Jeszcze pora lot nazod, to wele nos było kupa niyuprawianego pola a bez cołki rok łaziły po nim kuropatwy a bażanty, teroz łostoł yno jedyn ze jednom kurom. Ludzi sie ani fest niy boji, jak kery idzie, to ucieko do trowy a czeko aż tyn istny przyndzie, a potym zaś wyłazi, ale łostatnimi czasy ani wiela już mu tyj trowy niy łostało, bezto wysiaduje bez wiynkszość dnia na naszyj zegrodce. Łońskigo roku mioł po blisku gniozdo ze modymi. Dycki sie psiokow boł, ale teroz jak go pogoniom to wyfurgnie yno na gałońź, a dziwo sie na nich ze wiyrchowiska.
Miasto sie nom ciśnie do dom dźwiyrzami i łoknami, bezto wszyndy momy blisko, ale ciyrpi na tym nasze środowisko!
Grymlino.
Zapraszam do czytania po naszymu
Koniecznie zajrzyj również na mój profil Facebook
Kupować abo ni
Kupować abo niy
Jo tyż rada chodza po sklepach jak mom ibryczne piniondze, ale to sie małokedy zdorzo! Jo mom nojczyńści tak, że lista je dugo, a piniyndzy knap abo i zdziebko zamało, bezto potym chodza po sklepie a kombinuja, coby kupić co łacniyjszigo. Jednako niyskorzi niyroz siaronia, jak prani sie mi dobrze niy wypiere i trza go po drugi wsadzać do pralki, zamiast co uszporować, mom same straty!
We wielgich sklepach idzie czasym kupić co dobrego a tańszego, ale trza wiedzieć, co we kerym! Na taki wiynksze kupowani jo musza mieć cołki popołednie, bo jeżdżymy ze chopym łod jednego marketu do drugigo, a tam je tela towaru, że czasym jeszcze co przepomna, chocioż na liście tyn towor stoł.
Som tyż taki rzeczy, co niyrada kupuja, do przikładu strzewiki! Jak yno pamiyntom, tak było dycki, ale to były insze czasy a wszystkigo brakowało, ale teroz tyż we sklepach momy same „kozi ratki”, jak to moja starka godała. Yno jak keroś baba mo noga maluśko a wonsko, to do nich wlezie! Insze zaś som łogromnie twarde a uciskajom we palcach! Czasym terfiom sie tyż strzewiki do ludzi, ale zaroz tela kosztujom, że sie ich łodechciywo!
Jak niy musza, to nic niy kupuja we niydziela,
bo te baby, co robiom we tych marketach, tyż by chciały mieć ta niydziela frajno a w doma ze familijom posiedzieć! Jak tak godom, to moja kamratka Cilka dycki sie klupie we gowa a pado tak:
-Aleś ty je gupio dziołcho, moja somsiadka je rada jak i we niydziela robota trefi, bo wiyncy zarobi! A nawet nasze dziecka tyż we niydziela po kościele wiynksze zakupy robiom! Majom to po drodze, bo teroz wele kożdego kościoła jakiś market stoji. A po drugi, kiej majom kupować jak bez cołki tydziyń som w doma kole szostej-siodmej we wieczor! Jeszcze ku tymu auto je do dyspozycyji i we rynkach a na puklu wszystkigo smykać niy potrza! Jakby sie wiyncy znodło takich, co myślom jako ty, toby możnej te markety na niydziela zawarli, a wetna sie s tobom, że dzisio toby cie za to niyjedni gymbom zatrzaskali a pognali!
Troszka prowdy we tym, co Cilka godo je, bo mondrzi ludzie wymyśleli Dziyń bez Zakupow, ale eli to co zmiyni?
Grymlino.
Słowniczek:
Ibryczny – dodatkowy,
Knap – akurat,
Łacniyjszy – tańszy
Frajny – wolny,
Przepomnieć – zapomnieć,
Wetnonć sie – założyć się.
– – –
Jeśli spodobał Ci się ten wiersz – zapraszam do czytania po naszymu
Koniecznie zajrzyj też na mój profil na Facebook
Cała jestem czekaniem
Elżbieta Maria Grymel
Cała jestem czekaniem…
Cała jestem czekaniem…
Na powrót dzieci ze szkoły,
Na przyjazd męża z pracy…
Na słowo „przepraszam”,
Którego może
Nigdy nie usłyszę…
Na list od dawna
Wyczekiwany,
Który nie nadchodzi…
Na „dojście” zupy,
Która bulgocze w kuchni…
Czekam
Aż upiecze się ciasto w piekarniku…
Aż automat skończy pranie…
Aż wyschną firanki bieluchne…
Aż nadejdą Święta białe i ciche…
Czekam niezmiennie
Każdej nocy
Na świt,
By wrócić do życia…
Każdego dnia
Na zapadnięcie zmroku,
By zasłonić okna…
Czekam, czekam i czekam…
Wciąż czekam
Na to,
Co nie uniknione…
Zapraszam do czytania pozostałej poezjji
Koniecznie zajrzyj również na mój profil Facebook
Docyńcie nos a nasza godka
Docyńcie nos a nasza godka
Jo już dobrych pora lot pisza po naszymu i wiela ludzi ło tym wiy. Jak sie zbliżo wiosna a śniom konkursy gwary, to mom kupa kontmanow, cobych im jaki monologi abo scynki napisała. Downi jak mie kery pytoł, toch tam dycki co naszkryflała, niych tam dziecka majom a naszyj godki sie uczom. Teroz to czasym mom na to nerwy!
Ludzie łodmowy niy przijmujom, bo padajom: co to, dyckiś nom pisała, a teroz ni możesz? Som tyż taki ważne paniczki, co im sie już nawet zadzwonić niy chce, yny na łostani driker przisyłajom młodsze kamratki po fachu. Cobych im jako scynka naszkryflała, bo mie to leko idzie! Porzad nikerym sie zdo, że słowo pisane po ślonsku niy podlygo prawom autorskim, bo to je yno tako se godka!
Jak mie czasym na taki konkurs zaproszom. To ani słowym żodyn niy spomni, gdo jako scynka napisoł! Miała bych stego trocha uciechy, jak mi już żodyn za moja robota niy płaci! Jedyn roz pani przewodniczonco jury padała dzieckom, że je fajnie, że im rechtory umiom taki piykne scynki a monologi napisać.
Yno, że nos, autorow
było wtynczos dwóch (jo a jedyn chop) a ani jedyn snos we tym fachu niy robił, ale żodyn tyj godki niy naprostowoł! Mierzi mie to, że som jeszcze porzad tacy ludzie, co radzi skorzystajom, ale podziynkować niy poradzom, a przeca idzie inaczy!
Kożdy rok cosikej napisza do bajtli ze szkoły, co wele ni miyszkom. Dziecka mie znajom, dycki pozdrowiom, a pytajom ło teksty, bo rade grajom. Szkoła zaproszo mie na roztomańte uroczystości a roz za rok dostana dyplom ze podziynkowaniym, co na nim stoji: dla przyjaciela szkoły! Niby nic ważnego, ale na sercu cieplij sie robi!
Łońskigo roku byłach na warsztatach literackich. Tam moja kamratka godała, że krom opowiadań po polsku, rada tyż po naszymu pisza. Panoczek krytyk, co to wiodł, zaroz skrziwił sie, jakby łoctu popił a padoł: rozumiem, że to jest tylko kwestia akcentu!
A jo miała chyńć rypnońć dźwiyrzami, ynoch niy chciała łostudy robić! Bo gdo jak gdo, ale łon miołby tyla wiedzieć, że trza uszanować godka, co w ni sie zachowało nojwiyncy staropolskich słow, a docynić ludzi, co probujom cosikej zrobić, coby ślad po ni niy zaginoł.
Grymlino.
Zapraszam do czytania po naszymu
Koniecznie zajrzycie na mój profil na Facebook.
Słowniczek:
Kontman – klient,
Chudo Jewka
Chudo Jewka
Na podzim Szymon łod Molendow napoczon chodzić ku młynorzowej Jewce.
Dziołcha niy była już nojmłodszo, ale wiela ji rychtik było lot, żodyn niy wiedzioł, bo chodziła po pańsku. Jak sie sam przikludziła ze łojcami to była już dość szykowno, bezto teroz musiała mieć wiyncy jak dwaścia piyńć lot, ale żodnymu to niy wadziło, bo była jedynoczka a miała wielgi wiano.
Teroz cołki czos Szymon wysiadowoł we młynie, ale kamraty dali mu skozać, coby prziszoł do kaczmy, bo muszom mu coikej ważnego padać. Jak yno wlozł, zaroz go łobskoczyli a zaczyni sie pytać, jak mu sie frela widzi?
-No, co? Nic ji niy brakuje!
-A tyżeś je isty, że to je baba? – wypolił Ecik
-Przeca łoczy mom a widza! – wkurził sie Szymon. – Siedzieć na czym mo, a dychani tyż niyliche wyglondo!
-A widziołeś jom bez tych łaszyskow? – spytoł sie Lojzik, nojlepszy Szymkow kamrat. – A widzisz! Paulek Kieca, co robił we młynie, godo, że Jewka je chudo jak sztynder a plaskato jak deska!
Potym jeszcze kamraci zaczli radzić
Szymkowi, jak mo jom wyprobować, ale łon już tego niy słuchoł, yny prasnoł dźwiyrzami!
Dalij chodził ku Jewce, ale dziołcha widziała mu sie coroz myni, a niy był już taki isty, eli i jeszcze przaje.
Synczyska namówili Szymkowo siostra, Milka, coby sie spotała ze Jewkom we Pyndziałek Wielkanocny po sumie a wykludziła jom aż na mostek na rzyczce, niby skuli tego, coby sie podziwać kere synki bydom dziołchy wodom łoblywać. Tam Szymkowi kamraci, chycili Jewka a wciepli jom we szatach do rzyczki. Milce tyż gowa zatonkali, coby niy podpadła.
Na to prziszły dziołchy z jejich wsi a zrobiły straszne larmo, bezto Szymon, co czakoł na Jewka wele fary, tyż za kwilka był na moście. Boroka Jewka już się zbiyrała ze wody: łachy wisiały na ni jak na sztyndrze, a ze zadku i tyrczoł taki wielgaśny zegłowek. Lojzik udowoł, że chce i pomoc i poszarpł frela za warkocz a łon mu we gości łostoł. Tego już Szymek niy zdzierżył, yno strzelił prosto ku chałpie.
Na bezrok wzion se ta najspaśniyjszo dziołcha ze wsi, ale miodu przi ni mioł, bo sie sztyjc śnim wadziła. Jewka wydała się zaroz na Godni Świynta a wziena se Lojzika. Łod tego czasu synki już niy kamracili!
Grymlino.
SŁOWNICZEK:
Podzim – jesień,
Dać skozać – przekazać,
Zatonkać – zamoczyć,
Sztynder – wieszak,
Zegłowek – poduszka.
Zapraszam do czytania innych opowieści po naszymu.
Koniecznie zajrzyjcie też na mój profil Facebook
Choćby z chłopa yno skora…
Choćby z chłopa yno skora…
Lojzik uskargowoł sie starzikowi, ze jego ślubno sztyjc po nim zymbami brusi, chocioż mieli by se żyć jak dwa gołombki, bo som dziepiyro dwa a poł roku po ślubie, ale łona ciyngym godo, że se wziyna niywlazłego chopa, co niy poradzi zarobić na familijo!
Bo tyż Lojzik je wiyncy na bezrobociu jak na szychcie! Jak sie kaj na trocha uchyci, to chnet wyfurgnie jak szmata ze badyhauzu, za swój niywyparzony jynzor a za zaspowani do roboty i co ze takim poczońć?
-Piyrwej to by tak być niy śmiało! – przituplikowoł starzik Chorzympa. – Za mojich modych czasow baby musiały słuchać a dziób trzimać, bo inacy…to był lymps!
-Ale starziku, jo jom prać niy myśla, yno niy wiym, co robić, żeby po mie przestała brusić, bo łod tego łeb pynko!
-Jo ci tam niy byda nic doradzoł, bo jo Moniczce przaja, ale … pamiyntej se: choćby z chopa yno skora, ale musi być jego gora!
-Dziynki starziczku! – wrzasknoł uradowany Lojzik a strzelił we dźwiyrze.
W doma zrobił haja a zaprowadził nowy porzondek, co wytrzimoł cołki dwa dni, bo potym Moniczka spakowała mu manatki a wystawiła na siyń.
No to Lojziczek
zaś polecioł do starziczka, po piyrsze po dobro rada, po drugi na nocleg. Stary Chorzympa wnuka przijon, bo inacy by Lojzik musioł spać pod dymbym, ale se zastrzygł, że yno na jedna noc, ale potym i tak łoba niy spali, yno godali aż do rana.
Jak mu sie Lojzik wypłakoł, to ani niy doł synkowi skończyć yno go ofaronił:
-Widzisz, coś to wywiodł najduchu!
-Ale to za waszom poradom starziczku!
-Ty mie miyndzy wos niy miyszej! Jo ci przeca padoł, że jak inacy niy idzie, to trza na wszystek przistać, babeczka uholkać, a po cichu swoji robić…, a jak to niy pomoże, to już yno ta nasza chopsko skorka trza wyprawić, wygarbować, bo ze babami niy wygrosz, to se pamiyntej!
-No wiycie starziku, jakoś żech tego niy słyszoł!
-Ale jo to godoł, yny ty żeś w tynczos wypolił na dwor!
Grymlino.
Słowniczek:
Brusić zymbami – zgrzytać zębami,
Sztyjc – ciągle,
Niywlazły – niewydarzony,
Wyfurgnońć – wylecieć,
Badyhaus – łaźnia,
Lymps – lanie,
Dźwiyrze – drzwi,
Haja – awantura,
Ofaronić – zbesztać,
Przistać – zgodzić się,
Uholkać – uspokoić.
Wypolił na dwór – wybiegł na podwórko.
Dejcie se pozor, dziecka!
Dejcie se pozor, dziecka!
Tego niy ruszej , bo to je „hajc” abo „sii”. Tamtego niy bier do rynki, bo sie urżniesz. Tam niy ciś pazurow, bo bez nich łostaniesz! – tak mie sztyjc za bajtla starsi warowali. Jo mało ze tego rozumiała, a robiłach dycki po swojimu. Jak niy pomogło łostrzygani, to trza było bajtli bardzi postraszyć. Tych nojmyjszych straszyło sie bebokami. U nos czorne beboki ze wielgimi świyconcymi łoczami siedziały pod starczynym łożkiym.
Starka
Starka tam miała skowane we skrzince roztomańte rzeczy po starziku Johanie, co rod szewcowoł, bezto dowała pozor, coby my sie do nich niy dobrali. Straszyni bebokami , co porywajom dziecka. Działało tak długo, podwiel moj bracik niy dorwoł tatulkowej taszylampy! A potym na pojstrzodku izby wylandowoł drajfus a tasza ze dratwom a szydłami.
Starsi porzad dzieckom jaki nudle na nos wiyszali. Liczyli na to, że gupie bajtle im uwierzom. Jedni to robili, jak dziecka były za fest dociyrne. Insi, bo dzieckom przoli a radzi bojali!
Jak porobili miejski radiowynzły a pozakłodali we chałpach kolchoźniki, to mój bracik, co mu ze sztyry lata było, zaroz sie zainteresowoł. Jak to je, że tako skrzineczka sama godo! Nasza starka, co już miała dość tej jego ciekawości, padała mu, że we pojstrzodku siedzi taki mały chopek. Co niy śpi yny dziyń a noc faflo. Drogo jom potym tyn szpas kosztowoł, bo synek przi nojbliższej prziwiliji kołchoźnik rozebroł na tajle, cołki szczyńsci, że niy był do prondu załonczony!
Szła żech kaj ze starkom. Dycki mi przipominała: dej pozor a patrz pod nogi, bo mi kaj liźniesz, abo do wody wleziesz! Jo jednako rada zaglondała na boki. A kolana żech miała sztyjc połobijane. Zzasym to i grucza na czole, bo jak mi sie co zapodobało, to żech ło świecie zapominała.
Jak żech ze starzikym szła do lasa, to sztyjc słyszałach, coby dować pozor pod nogi. Bo korzyńska ze ziymie wystowajom, ale godoł tyż, że mom sie dziwać po stromach a krzokach. Ze poczontku, to jo se myślała, że łon mo strach, coby na nos jaki wilk abo ber ze krzow niy wyskoczył. Potym, żech sie kapła, że starzikowi szło ło to, żebych poznała leśny żywot!
Dać se pozor jednako nigdy niy zawadzi.
Grymlino.
Słowniczek:
Taszykampa – latarka,
Drajfus – trójnóg,
Nudle na nos wiyszać – oszukiwać,
Kołchoźnik – prymitywny głośnik,
Liznońć – przewrócić się,
Grucza – guz,
Ber – niedźwiedź.
Zapraszam do czytania innych opowieści po naszymu
Zapraszam również na mój profil Facebook
„Służący czy utopiec?” fragment tekstu „Ludzkie przywary utopków”
„Służący czy utopiec?” fragment tekstu „Ludzkie przywary utopków”
Opowiem Wam jeszcze jedna opowieść tym razem o rzekomym utopcu.
Baron von Durant dużo podróżował po Europie. Kiedyś przywiózł ze sobą młodego służącego, który był Szwajcarem i mówił tylko po niemiecku, z zabawnym akcentem.
Mężczyzna ów był mizernej postury, ale bardzo zręczny. W wolnych chwilach( a było ich niewiele) lubił spacerować nad stawem położonym niedaleko pałacowego parku. Tam natknął się na gajowego, którego znamy z opowieści o utopku z Gagańca.
Ponieważ pora była późna, leśnik doszedł do wniosku, że spotkał utopka. Ku jego zaskoczeniu stwór odezwał się ludzkim głosem, choć mówił dziwnym językiem. Mocno gestykulując, wskazywał na trzymane przez gajowego cygaro.
Okazja, żeby rozprawić się z demonem, nasuwała się sama! Gajowy udał więc, że mocno zaciąga się, a potem wypuścił dym ustami. Następnie uśmiechając się przymilnie, wyciągnął rękę z cygarem w kierunku człowieczka w pasiastym ubraniu. Ten zaciągnął się cygarem tak bardzo, aż dym poszedł mu uszami i padł zemdlony na ziemię, a leśnik odwrócił się na pięcie i skierował prosto do baranowickiego dworu.
Dopiero nazajutrz dowiedział się kim był rzekomy utopiec.
Elżbieta Grymel
Zapraszam do czytania innych opowieści po naszymu.
Zaglądajcie też na mój profil Facebook
Baranowickie dęby
E. M. Grymel
Baranowickie dęby
Powykręcane od wichrów,
Ze szczerbami w zielonych koronach,
Plombami w pniach…
Wbrew rozsądkowi od setek lat
Krzepkie staruszki
Z gniazdami wśród konarów
Wciąż trwają w objęciach
Wiecznie młodego lasu!
– – –
Jeśli spodobał Ci się ten wiersz – zapraszam do czytania mojej poezji
Koniecznie zajrzyj też na mój profil na Facebook
