Jako wonio we naszyj chałpie?

• Facebook
• Pinterest
• Twitter
• Gmail
• Drukuj

Jako wonio we naszyj chałpie?

W kożdej chałpie wonio inaczej.

Jak było mi ze piyńć lot, zaczłach chodzić ze starkom na szkubani piyrzo. Jedyn roz baby zaczły godać ło tym, że kożdo chałpa mo swoja woń i to tako, ze drugi taki niy spotkosz nikaj indzi na świecie! Do mie to było cosikej nowego, a łod tego czasu dycki dowałach pozór, jak we kieryj chałpie wonio.

Nasze somsiady Nieszporki mieli izby nad piekarniom i u nich wszystek woniało chlebym a kołoczami. Konsek dali miyszkali Widoki. We jejich chałpie za starego piyrwej była kuźnia, bezto Widoczka dycki labiydziła, że choćby niy wiym co robiła, u nich porzad zalatuje zielazym. U starczynej siostry Aniele sztyjc było czuć mydliny, bo łona choć już dziecek w doma ni miała, tak prziwykła do tego pranio, że se kożdy dziyń cosikej wyprała: spodni galotki, spodniczka abo jakla. Do łodmiany starka Kuniczno nigdy wiyrchnich łachów niy prała, yno wietrziła, bezto we cołki chałpie śmierdziało stynchliznom a naftalinom.

Woń naszego doma

A u nas w doma? Tyż woniało roztomańcie, ale nojczyńści łobiadym abo leśnym tyjym, co go kożdy dziyń starka rano warziła. Roz za miesionc było wielgi prani! I te prani było taki wielgi, że sie we tyn dziyń ani łobiadu niy warziło. Wszystki wielgi kawały: poszwy, płachty a zaciongaczki darło sie na rompli. Na izbie stoły dwie drzewianne wanny kupione jeszcze przed drugom wojnom, kaj sie prani płukało i trzecio mało, emaliowano waniynka, produkcji Huty „Silesia” ze Rybnika, kaj mamulka ze starkom odkłodały wykryncone konski do szkrobiynio. Jo za tyn czos siedziała we wielgi skrzini po prawym tyju, bezto, że roz jak mi było ze dwa lata, wleciałach przi praniu do wielgi wanny a małoch sie niy utopiła.

Roz za czos jeździłach tyż ze starkom na wieś ku jejim siostrom, ale tam mi sie niy podobało, bo tam woniało krowami a futrym, co sie im warziło. Jedyn roz, jak żech krynciła nosym, starka mi padała tak:
-Ty se myślisz, że wszystek wonio różami, ale na świecie ni ma tak dobrze, czasym coś musi śmierdzieć, żeby co dobrego z tego było!
-Jak to myślicie stareczko? – dziwowałach sie.
-Ano choćby tak, jakby sie niy dało na pole smrodlawego gnoja, co go jeszcze rozkidać potrza, to byś niy jadła dobrego, wonioncego chleboszka, smacznych zimioczkow ani twoich ciastkow, co im tak przajesz! I starka miała prawie.

Grymlino.

Słowniczek:

spodni galotki, spodniczka, jakla – części damskiego ubioru.,
szkrobić – krochmalić,
rompla – tara do prania,
futer – pasza.